Türkiye sermaye piyasalarında olası finansal risklerin kriz yaşanmadan önce tespit edilmesi gündeme gelirken, Bilgisayar Mühendisi Yılmaz Sönmez, dikkat çeken bir öneriyi kamuoyuyla paylaştı.
Sönmez, kaleme aldığı köşe yazısında Türkiye’nin finansal piyasalarında yaşanabilecek olası dalgalanmaların ve zincirleme risklerin önceden fark edilebilmesi amacıyla yapay zekâ destekli bir finansal erken uyarı sistemi kurulmasını önerdi.
“FİKAS – Finansal İstikrar Koruma ve Akıllı Sinyal Sistemi” adını verdiği modelle ilgili değerlendirmelerde bulunan Yılmaz Sönmez, sistemin fon hareketleri, hisse senetleri, işlem hacimleri ve piyasa likiditesi gibi kritik göstergeleri gerçek zamanlı olarak analiz etmesini hedefliyor.
Önerinin merkezinde ise piyasalarda yaşanabilecek sorunların ortaya çıktıktan sonra müdahale edilmesi yerine, risklerin henüz büyümeden tespit edilmesi fikri bulunuyor.
Sönmez’e göre özellikle yatırımcıların fonlardan yoğun şekilde çıkış yapması, fonların ellerindeki varlıkları satmak zorunda kalmasına ve bunun da piyasanın farklı noktalarına yayılan bir zincirleme etki oluşturmasına neden olabilir.
Sönmez’in önerdiği modelde yapay zekâ ve finansal dijital ikiz teknolojilerinin birlikte kullanılması öne çıkıyor.
Bu sistem sayesinde piyasalardaki çok sayıda verinin aynı anda değerlendirilmesi, olağan dışı hareketlerin belirlenmesi ve uzmanların dikkatine sunulması hedefleniyor.
Buradaki temel amaç ise borsanın yönünü tahmin etmekten ziyade, finansal sistem içerisinde oluşabilecek riskli sinyalleri mümkün olduğunca erken yakalamak.
Sönmez, sistemin yatırımcıların yerine karar vermemesi gerektiğinin de özellikle altını çiziyor.
“FİKAS finans piyasasının duman dedektörü olmalıdır.”
Bu ifadeyle modelin temel yaklaşımını özetleyen Sönmez, sistemin amacının hisse senedi fiyatlarını belirlemek veya yatırımcılara yatırım kararı vermek olmadığını; uzmanlara ve karar vericilere olası riskler karşısında zaman kazandırmak olduğunu vurguluyor.
Yılmaz Sönmez, Türkiye’nin finansal denetim anlayışında yalnızca gerçekleşen sorunlara müdahale eden yaklaşımların yanında, öngörüye dayalı ve veri odaklı sistemlerin de geliştirilmesi gerektiğini savunuyor.
FİKAS önerisi de tam bu noktada dikkat çekiyor: Piyasada olağan dışı hareketler meydana geldiğinde bunları yalnızca izlemek yerine, farklı finansal göstergeler arasındaki ilişkileri analiz ederek erken risk sinyalleri oluşturabilecek bir yapının kurulması.
Sönmez yazısını dikkat çeken şu ifadeyle tamamlıyor:
“Dijital çağda devletin elindeki en büyük güç piyasaya müdahale etmek değil, veriyi zamanında anlamaktır.”
Yapay zekânın finans sektöründeki kullanımının giderek genişlediği bir dönemde ortaya konulan FİKAS önerisi, Türkiye sermaye piyasalarında erken risk tespiti konusunda yeni bir tartışmanın kapısını aralıyor.
Yılmaz Sönmez’in önerdiği modelin hayata geçirilmesi halinde, piyasadaki fon hareketlerinden likidite değişimlerine, işlem hacimlerinden hisse senedi hareketlerine kadar çok sayıda göstergenin yapay zekâ destekli analizlerle birlikte değerlendirilmesi hedefleniyor.
Önerinin temelinde ise tek bir düşünce bulunuyor:
Kriz ortaya çıktıktan sonra müdahale etmek yerine, krizin habercisi olabilecek sinyalleri önceden görebilmek.
https://gastetv.com/yilmaz-sonmez-turkiyenin-yeni-bir-isletim-sistemine-ihtiyaci-var-tdis-isik-ai/