Hantavirüs sonrası dünya diken üstünde! Pandemiye dönüşür mü? Türkiye’de de görülmüştü…

Atlas Okyanusu’nun güneyindeki Arjantin’den Afrika’nın batısındaki Cabo Verde’ye doğru 1 Nisan günü yola çıkan Hollanda bayraklı MV Hondius isimli yolcu gemisinde 3 kişi hayatını kaybetti. 26 ülkeden 147 yolcunun bulunduğu gemide yaşanan ölümlerin hantavirüs kaynaklı olduğu ortaya çıktı.

Dünya Sağlık Örgütü, gemide 8 şüpheli hantavirüs vakası olduğunu açıklarken, 5’i doğrulandı.

Gemiden, şüpheli 3 hastanın tahliye edildiği duyurulmuştu. Tahliye edilen 3 kişinin İngiltere, Hollanda ve Almanya uyruklu oldukları açıklandı. Gemi işletmecisi, Cabo Verde, Birleşik Krallık, İspanya ve Hollanda’daki yerel yetkililerle koordinasyon içinde olduklarını bildirdi.

Gemi işletmecisi Oceanwide Expeditions, tahliye edilen yolculardan ikisinin semptomlar gösterdiğini, üçüncü kişinin ise hantavirüs nedeniyle 2 Mayıs’ta hayatını kaybeden yolcunun yakını olduğunu kaydetti.

VAKA SAYISI ARTABİLİR

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından yapılan açıklamada, “DSÖ, hastaların, temaslıların, yolcuların ve mürettebatın güvende kalmaları ve yayılmayı önlemeleri için ihtiyaç duydukları bilgi ve desteğe sahip olmalarını sağlamak amacıyla ülkelerle çalışmaya devam edecek.” denildi.

DSÖ Başkanı Tedros Adhanom, “Virüsün kuluçka süresinin altı haftaya kadar uzanabileceği için, daha fazla vaka bildirilmesi mümkün.” dedi.

‘ENFEKTE OLAN İÇİN TEHLİKELİ, GENEL RİSK DÜŞÜK’

DSÖ Sözcüsü Christian Lindmeier, emas sonucu hantavirüs şüphesiyle Amsterdam’da hastaneye kaldırılan Hollanda Kraliyet Havayollarında (KLM) çalışan bir uçuş görevlisinin testinin negatif çıktığını belirterek, bunun iyi bir gelişme olduğunu söyledi.

Lindmeier, “(Hantavirüsün) Genel nüfus için riski düşük. İnsanların artık daha az endişelendiğini hissediyorum çünkü bunun Kovid-19 gibi yayılmadığını fark ediyorlar. Temas takibi etkili çünkü (enfekte hastalarla) yakın temasta bulunanları izliyor. Bu tehlikeli bir virüs ancak sadece gerçekten enfekte olan kişi için tehlikeli ve genel nüfus için risk kesinlikle düşük.” dedi.

Kanarya Adaları’na doğru yolda olan MV Hondius isimli geminin tam olarak ne zaman varacağını bilmediğini söyleyen Lindmeier, bunun operatör ve ev sahibi ülke arasındaki bir konu olduğuna değindi.

Lindmeier, geminin Hollanda’dan 2 doktorun gelmesi ve gemiye binmesi için bir süre Cabo Verde’de beklediğini de söyledi.

AVRUPA’DAN ‘ENDİŞE YOK’ MESAJI

AB Komisyonu sözcülerinden Eva Hrncirova, durumu çok yakından takip ettiklerini aktararak, “Şu an elimizde bulunan verilere göre Avrupa’daki halk için, Avrupalılar için risk düşük seviyededir. Mevcut verilere göre şu aşamada endişe yaratacak bir durum bulunmuyor.” dedi.

KÜRESEL SALGIN TEHLİKESİ VAR MI?

Hantavirüs çoğunlukla kemirgenlerden bulaşan bir hastalık olarak biliniyor. Virüs, solunum yetmezliği, iç kanama ve böbrek yetmezliğine sebebiyet verebiliyor.

Gemide yaşanan ölümler 2020’de başlayan koronavirüs pandemisini akıllara getirdi. Hantavirüsün bu potansiyeli taşıyıp taşımadığı ve yeni bir pandemi tehlikesinin olup olmadığı merak edilirken uzmanlardan konuya ilişkin açıklama geldi.

VİRÜSÜN İKİ TÜRÜ VAR, GEMİDEKİLER AMERİKA KAYNAKLI

Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Sıla Akhan, hantavirüse ilişkin merak edilenleri NTV’ye anlattı. Prof. Dr. Akhan, hantavirüsün kemirgenlerin kurumuş dışkı, idrar ve salyalarının karıştığı havanın solunması ve bazen de virüsü taşıyan kemirgenler tarafından ısırılma sonucu bulaştığını anlattı.

Akhan, virüsün iki klinik seyri olduğunu belirterek Avrupa, Asya ve Afrika’daki türünde böbrek yetmezliğine götüren bir tablonun söz konusu olduğunu kaydetti.

Gemide ortaya çıkan hantavirüs türünün Amerika’daki türlerin sebep olduğu bir durum olduğunu anlatan Akhan, “Bugün gündeme gelen enfeksiyon solunum yolu ile ilerliyor. Bu enfeksiyon 1990’lardan beri bütün Amerika kıtasında görülüyor. Yer yer enfeksiyonlar yapan ve küçük salgınlar yapabilme özelliğine sahip.” dedi.

BU TİP SEYİRDE ÖLÜM ORANI YÜZDE 50

Solunumla bulaşan virüsün bu türü, akciğerlerde sıvı birikmesi ve şokla hastaların kaybına yol açıyor. Prof. Dr. Akhan, bu seyir tipinde yüzde 50’lere varan ölüm oranı olduğunu da kaydetti.

Hantavirüsün tıpkı koronavirüste olduğu gibi lenf bezleri üzerinden ilerlediğini belirten Prof. Dr. Akhan, “Akciğerlere bir anda sıvının dolmasına ve solunum sıkıntısına yol açabiliyor. Asya ve Afrika’da böbreklerde etki ediyor ama buradaki durum biraz daha akut gelişiyor.” diye konuştu.

KULUÇKA SÜRESİ NE KADAR, İNSANDAN İNSANA BULAŞIR MI?

Prof. Dr. Akhan, hantavirüsün ortalama kuluçka süresinin üç hafta olduğunu ancak bu sürenin zaman zaman 8-9 haftaya kadar uzun süren vakaların olduğunu belirtti.

En merak edilen noktalardan biri ise virüsün insandan insana bulaşıp bulaşmayacağı. Akhan bu konuda, “Bir başka hastanın bu virüsü taşıması bir yandan mantıklı, bir yandan da değil. İnsandan insana bulaş sadece akciğer tipinde görülebiliyor ama nadir bir durum.” açıklamasını yaptı.

KÜRESEL SALGIN TEHLİKESİ VAR MI?

Gemide ortaya çıkan hantavirüsün, küresel salgın ihtimaline ilişkin Akhan şu ifadeleri kullandı:

Bildiğimiz ve aslında hep olan virüslerden bir tanesi.
Koronavirüs kadar yeni bir virüs değil.
Temizlikle bunun önüne geçilebilir.
Büyük bir salgın beklenecek bir durum değil, ama potansiyel var.

TÜRKİYE’DE DAHA ÖNCE HANTAVİRÜS GÖRÜLDÜ MÜ?

Türkiye, hantavirüsle 1997 yılında tanıştı.

1997 yılında İzmir bölgesinde böbrek yetmezliği şikayeti ile hastaneye başvuran bazı vakaların hantavirüse yakalandığı tespit edilmişti.

2009 yılında ise 8 kişide bu virüse rastlanmıştı. O dönem de endişe yaratan hantavirüs, bir kişinin ölümüne neden olmuştu.